Skip to main content

अर्थसाक्षरतेसाठी एक पाऊल पुढे – पुणे विद्यापीठाचे अर्थसंकल्पीय प्रदर्शन

 केंद्रीय अर्थसंकल्प 2025-26: पुणे विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांचा अभिनव उपक्रम

दरवर्षी अर्थसंकल्प सादर होतो, परंतु तो सर्वसामान्य नागरिकांसाठी समजणे कधीही सोपे नसते. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठातील अर्थशास्त्र विभागाच्या विद्यार्थ्यांनी यंदा हा दुरावा मिटवण्यासाठी एक अनोखी संकल्पना राबवली. त्यांनी 7 फेब्रुवारी रोजी केंद्रीय अर्थसंकल्पावर आधारित एक विशेष प्रदर्शन भरवले, जिथे अर्थसंकल्पातील महत्त्वाचे मुद्दे साध्या आणि सोप्या भाषेत विद्यार्थ्यांना आणि नागरिकांना समजावून सांगण्यात आले.



प्रदर्शनाची संकल्पना आणि उद्दिष्ट

केंद्रीय अर्थसंकल्पातील गुंतागुंतीच्या संकल्पना आणि धोरणे सर्वसामान्य विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचाव्यात, यासाठी हे प्रदर्शन आयोजित करण्यात आले. या प्रदर्शनाच्या उद्घाटनप्रसंगी पुणे विद्यापीठाचे प्र-कुलगुरू पराग काळकर उपस्थित होते. त्यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधून अर्थसंकल्पातील शिक्षण, आरोग्य, तंत्रज्ञान यासारख्या विविध विषयांवर चर्चा केली.

प्रदर्शनातील ठळक वैशिष्ट्ये

या प्रदर्शनात अर्थशास्त्र विभागाच्या विद्यार्थ्यांनी केंद्रीय अर्थसंकल्प 2025-26 मधील महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर प्रकाश टाकणारे विविध फलक आणि पोस्टर्स तयार केले. हे मुद्दे मुख्यतः खालीलप्रमाणे होते:

  • आरोग्य आणि शिक्षणावरील तरतुदी

  • हरित अर्थसंकल्प आणि पर्यावरणसंबंधित धोरणे

  • सरकारी योजना आणि सामाजिक-आर्थिक विकासाचे निर्देशांक

  • सार्वजनिक खर्च आणि महसूल विश्लेषण

  • लिंगाधारित अर्थसंकल्प आणि त्याचा प्रभाव

विद्यार्थ्यांची सृजनशीलता आणि सहभाग

विद्यार्थ्यांनी या प्रदर्शनाची जबाबदारी स्वतःच्या खांद्यावर घेतली. त्यांनी आकर्षक पोस्टर्स, आलेख, आकृत्या आणि माहितीपूर्ण तक्ते तयार करून अर्थसंकल्पातील माहिती सहज समजण्यास मदत केली. विशेषतः युवा, महिला, गरीब आणि अन्नदाता यांना केंद्रस्थानी ठेवून तयार केलेल्या कलाकृतींनी उपस्थितांचे लक्ष वेधले.


प्रदर्शनाची तयारी आणि आयोजन

या उपक्रमामागे अर्थशास्त्र विभागाच्या प्रमुख सुरभी जैन यांचे मार्गदर्शन होते. त्यांनी नमूद केले की, "नवीन शैक्षणिक धोरणांतर्गत क्रेडिट प्रणालीमध्ये अर्थसंकल्प विश्लेषण हा विषय समाविष्ट आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना अर्थसंकल्पाचा सखोल अभ्यास करता यावा आणि इतर विद्यार्थ्यांपर्यंत ही माहिती पोहोचवता यावी, हा या प्रदर्शनाचा मुख्य हेतू होता."

प्रदर्शन समन्वयक शुभम फरताडे यांनी सांगितले की, "अर्थसंकल्प संसदेत सादर झाल्यानंतर आम्ही तातडीने तयारीला लागलो. आमचे उद्दिष्ट होते की अर्थशास्त्र न शिकलेल्या विद्यार्थ्यांनाही अर्थसंकल्पातील मुद्दे समजावेत." प्रदर्शनादरम्यान अर्थशास्त्र विभागाचे विद्यार्थी स्वयंसेवक म्हणून काम करत होते. त्यांनी उपस्थितांना प्रत्येक संकल्पना समजावून सांगितली आणि शंका समाधान केले.



अर्थसंकल्प साक्षरतेला चालना देणारा उपक्रम

या प्रदर्शनाने अर्थशास्त्र विभागातील विद्यार्थ्यांना केवळ सैद्धांतिक शिक्षण न देता, प्रत्यक्षात धोरणे समजून घेण्याची आणि ती सोप्या भाषेत इतरांना समजावून देण्याची संधी दिली. आर्थिक साक्षरता वाढवण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम अत्यंत स्तुत्य आहे. यामुळे आर्थिक निर्णय आणि धोरणांची जाणीव सर्वसामान्यांना होण्यास मदत होईल.

हे वाचू शकता -

त्रिशुंड गणपती मंदिर - पुण्याचे दुर्लक्षित रत्न


Comments

Popular posts from this blog

मराठा आरक्षण: कल्पित सत्य की क्रांतीची ठिणगी?

महाराष्ट्राच्या राजकीय आणि सामाजिक पटलावर मराठा आरक्षण हा मुद्दा केवळ एक धगधगता प्रश्न नाही, तर तो एक ज्वलंत जखम आहे जी दर काही वर्षांनी उघडी होऊन लाखो लोकांच्या जीवनाला हादरवते. हा मुद्दा फक्त आरक्षणाचा नाही; तो आर्थिक असुरक्षा, जातीय अस्मिता, राजकीय खेळ आणि सामाजिक न्यायाच्या गुंतागुंतीचा एक प्रचंड जाळ आहे. हे आंदोलन नव्या वळणावर आहे – सरकारी GR, OBC च्या विरोधी याचिका आणि मनोज जरांगे पाटील यांच्या अथक लढाईने राज्यात नवे तणाव निर्माण झाले आहेत. खरंच, मराठा समाजाला आरक्षणाची गरज आहे का? की हे एक राजकीय सापळा आहे ज्यात भावनांचा गैरवापर होतो? या लेखात आपण या मुद्द्याचा ऐतिहासिक प्रवास, सामाजिक-आर्थिक वास्तव आणि संविधानिक वाद यांचा गहन अभ्यास करू. हा अभ्यास केवळ तथ्यांवर नाही, तर न्यायालयीन निर्णय, आयोग अहवाल आणि सध्याच्या घटनांवर आधारित आहे. चला, या संघर्षाच्या मुळाशी जाऊया – जिथे न्याय आणि राजकारणाची टक्कर रोज घडते.ऐतिहासिक प्रवास: एक अथक संघर्षाची गाथामराठा आरक्षणाच्या मागणीची सुरुवात १९८० च्या दशकात झाली, जेव्हा मंडल आयोगाच्या शिफारशींनी देशभरात OBC आरक्षणाची लाट उसळली. ...

सोलापूरमध्ये आलेलं "अशोक कामटे" नावाचं वादळ...!

धडाकेबाज, धाडसी,साहसी, धीट, निधडा, बहाद्दर, हिम्मतवान अधिकारी सोलापूरने पहिला म्हणजे "अशोक मारुतीराव कामटे" एवढी विशेषण never fails म्हणजे हा अधिकारी. आज सोलापूरच्या सिटी बसमध्ये साहेबांचा फोटो पाहिला की वाटतं अस्थिर सोलापूर लोकांना स्थिर करण्यासाठी सात दिवस 144 संचारबंदी करणारा, अधिकारी पण गाडीत बसून नाही "Leading by front" त्यांनी सोलापूरमधली गुन्हेगारी, मगरूरी नेस्तनाबूत करून टाकली. देशसेवा रक्तात असणारा अधिकारी कारण आजोबा महाराष्ट्राचे पहिले IG होते अन् वडील आर्मीमध्ये लेफ्टनल कर्नल होते. त्यामुळे रक्तात वारसा आहे देशसेवेचा २००९ साली मरणोत्तर अशोक चक्र पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. त्यांचा एक किस्सा आहे कर्नाटक भागातला आमदार रविकांत पाटील हा सोलापूरमध्ये मोठ्या आवाजात 10 च्या वेळेनंतर DJ वाजवत होता. पोलिसांना ऐकत नव्हता. हे त्यांना वॉकी - टॉकीद्वारे समजलं तडक येऊन धडक मारून घरातून ओढून स्ट्रेचर नेण्याची जबाबदारी साहेबांनी पार पाडली. रविकांत पाटीलसारखा बाहुबली मांजर केल्यामुळे सोलापूर शांतीचा संदेश घेऊन संत झाले अशोकराव तुम्हा कारणी.  सौजन्य: संग्रहित छायाचित...

आठवण तात्याची.....

एक वरीस सरल  मित्रा एक वर्ष झालं तिथीप्रमाणे आज ती रात्र आठवली अश्रू अनावर होतात. सुचेना झालं होतं, मिथ्य वाटतं सगळ म्हणजेच खोटं वाटतं होतं. नेहमी प्रमाणे पाडव्याच्या आधी मामाला कपड्याला पैसे पाठव असं कॉल केला होता त्यात मामा बोलला की "अरे सारंग, सोलापूर ला आलो आहे रे" मला प्रश्न पडला लक्षीपूजनाला दुकान सोडून मामा सोलापूला का गेला आहे मग मी विचारलं का त्यावर मामा बोलला "महादा आबाच्या पोराला शॉक लागला आहे, कंडीशन लय क्रिटिकल आहे" असं बोलला अन् फोन ठेवला. मला चैन पडेना मग मी लगेच कॉल केला अन् विचारलं "डॉ काय म्हणत आहेत, खूप क्रिटिकल आहे का" मामा बोलला "अरे तात्या गेला" एका क्षणात सगळं हरवल्यासारखं वाटलं. दिवाळीमुळे दीदी पाशी कात्रज होतो रात्र झाली होती लगेच निघालो सोलापूर जाण्यासाठी जास्त खचू नको दीदी सांगत होती. तसाच मी ट्रेन पकडून सोलापूरला आलो. तात्या येईपर्यंत त्याच्या घराकडे जाण्याची हिम्मत झाली नाही. त्याला आणल्या नंतर ज्याला कायम गावच्या कार्यक्रमात मी उत्सवमूर्ती पाहिलं होत जो कायम लेझिम पुढे असणारा शिटी देऊन स्टेप बदलणारा म्होरक्या, क्रिके...